Cït man cenë ye lueel në akut de kɔc ye mac në pinynhom (IEA), në run ke dhiëc cï lɔ yiic, ke bɛ̈i juëc ke 60 aacï lööŋ ke ajuɛr ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu. “Kë cï gël”. Në thök de lööŋ ke pinynhom “lööŋ ke gël de pïu” ee alarm de pïu cï riääk.
UNEP acï wël cï ke lueel bɛ̈i bei në ruön wäär cï lɔ yic lɔn nadë ke gɔl në ruön de 1950 agut cï ruön de 2017, ke käk cï kek määt yiic në pinynhom acï kek bɛ̈n looi në 9.2 billion tons ke lithïk cï kek looi, ku në ye mɛn ke lithïk cï kek bɛɛr ya luɔ̈ɔ̈i aake cie 10%, ku 7 billions acï bɛ̈n ya lithïk cï riääk. Athör ë America “Lɔ tueŋ ë pïïr” acï kɔc lɛ̈k lɔn nadë ke ruon 2050, abï naŋ kä juëc apɛi ke pïu ë lithïk ë pinynhom, ku piny ë bɛ̈ɛ̈r alëu bï ya “piny ë bɛ̈ɛ̈r”.
Pinynhom ɣer acie thiäŋ në pïu ɣer abac, ku kë thiekic apɛi, ee plastic ɣer ee tɔ̈ në räl ke akutnhom yic në dhöl de mïïth yiic, man ye dït ku dhiëth de läi riɔ̈ɔ̈k apɛi. Na cïï dhɔ̈l ë gël ë pïu ë plastic ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë plastic ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu ë pïu. Luɔɔi de lööŋ ku kä ye kɔc gël bïk thök de pïu ë plastic thöl ee kë lëu bï riääk de piny gël.
Tɛ̈u ë lööŋ ke Plastic Luɔɔi (Draft) në amat de UN de Pinynhom de Dhiëc yic ee lɔ tueŋ de lööŋ thiekiic ke lööŋ ke pinynhom ëbɛ̈n ë thɛɛr ke lööŋ ke Paris, ku yen ee lööŋ ëya dɛ̈t ke lööŋ ke gël de piny ë kɔc bï bɛ̈n tueŋ. Kä cï keek gël në plastic në pinynhom acï keek gël në ye thaa kënë yic, ku bɛ̈i juëc adhil röt mat në ye kën yic.
Në wël kedhiɛ yiic, ke awuɔɔk de lithïk ɣer alëu bï rot jɔɔk në thɛɛr ëke bïï kek thïn ku bïk kä ye riääk ya cak ago lithïk ya waar. Deadin yenë mïïth tääu thïnë cak në GTMSMART alëu bï thök ë thök ë thök, thök, thök ë thök, ku kɔ̈k.
Cïmën de HEY12Adin yenë Kubäi looi në kä ye riääk, YEY01Adin de Luɔɔi de Kä ye Raan ye Rɔ̈c
Thaar de tuɔɔc: Pɛɛi de Thiëër-09-2022